Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh xử lý thế nào?


Vàng da là một trong những hiện tượng thường gặp ở trẻ sơ sinh trong đó có hai loại vàng da chính là vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý. Trong đó vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh chiếm 75% trong tổng số các ca mắc vàng da sơ sinh.

vang da sinh ly o tre so sinh

Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh nên xử lý thế nào? Cách chăm sóc ra sao?

1. Vàng da sơ sinh là gì?

Vàng da sơ sinh là hiện tượng da và kết mạc mắt của trẻ có màu vàng và thường là do tăng bilirubin trong máu khi hồng cầu bị vỡ. Hiện tượng này thường gặp ở trẻ sơ sinh và có tỷ lệ 60% ở trẻ đủ tháng và 80% ở trẻ sinh non.

Vàng da sơ sinh có thể ở mức độ bình thường (vàng da sinh lý) hoặc cũng có thể tiến triển nặng hơn thành vàng da bệnh lý nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hậu quả là khiến bé bị tử vong hoặc bị di chứng não suốt đời.

2. Vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh có hiện tượng vàng da do số lượng hồng cầu trong máu lớn, hồng cầu chứa có HbF nên đời sống ngắn. Chính vì thế khi vỡ ra sẽ giải phóng các yếu tố bên trong hồng cầu làm tăng lượng bilirubin. Bên cạnh đó, do chức năng gan của bé còn kém, chưa phát triển toàn diện nên khả năng bài tiết còn kém dẫn đến tình trạng vàng da ở bé. Ngoài ra, đối với trẻ đủ tháng, sức khỏe bình thường thì vàng da được coi là sinh lý khi có những biểu hiện sau:

  • Xuất hiện từ ngày thứ 3 sau sinh.
  • Tự hết trong vòng 7-10 ngày.
  • Vàng da ở mức độ nhẹ (chỉ vàng da vùng cổ, mặt, ngực và vùng bụng phía trên rốn).
  • Chỉ là vàng da đơn thuần, không kèm theo các triệu chứng bất thường khác như thiếu máu, gan lách to, bỏ bú, li bì…
  • Nồng độ bilirubin/máu không quá 12mg% ở trẻ đủ tháng.
  • Tốc độ tăng bilirubin/máu không quá 5mg% trong 24 giờ.

be bi vang da sinh ly nguyen nhan do dau

Nguyên nhân vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh

Vàng da sinh lý ở trẻ không cần can thiệp y tế, mẹ chỉ cần cho con bú sữa đầy đủ để cơ thể đào thải lượng bilirubin ra ngoài và tình trạng vàng da ở bé sẽ hết sau khoảng 1 – 2 tuần.

3. Trẻ bị vàng da sinh lý nên xử lý thế nào?

Đối với trẻ bị vàng da sinh lý mức độ nhẹ, biện pháp khắc phục tương đối đơn giản. Mẹ có thể cho con tắm mỗi ngày vào khung giờ từ 7h đến 7h30 mỗi sáng. Việc phơi nắng cho bé không chỉ hỗ trợ bé giảm vàng da mà còn giúp bổ sung vitamin D chống khả năng còi xương, chậm phát triển.

Ngoài ra, đối với những bé bị vàng da nặng thì cần phải sử dụng các phương pháp điều trị như là chiếu ánh sáng xanh để phá vỡ bilirubin trong cơ thể hoặc thay, truyền máu nếu trẻ bị vàng da nghiêm trọng.

=> Xem thêm: Mẹ nên ăn gì khi con bị vàng da để mau khỏi?

4. Một số biến chứng nặng của vàng da sinh lý

Bệnh não cấp do tăng bilirubin:

  • Giai đoạn sớm: trẻ vàng da nhiều, ngủ gà, giảm trương lực cơ, bú kém.
  • Giai đoạn trung gian: trẻ lừ đừ, dễ bị kích thích và tăng trương lực cơ, có thể sốt, khóc the thé hay lơ mơ và giảm trương lực cơ, tăng trương lực cơ biểu hiện bằng ưỡn cổ và thân. Thay máu trong giai đoạn này trong một số trường hợp có thể cải thiện được các biểu hiện thần kinh.
  • Giai đoạn nặng: hệ thần kinh bị tổn thương và không hồi phục được, biểu hiện bằng tư thế ưỡn cổ – ưỡn người, khóc the thé, không bú được, có cơn ngưng thở, hôn mê, một số trường hợp co giật và tử vong.

Bệnh não mạn do tăng bilirunin (vàng da nhân): trẻ có biểu hiện của bại não thể múa vờn, rối loạn thính lực, loạn sản răng, mắt nhìn trần, hiếm gặp thiểu năng trí tuệ và các tàn tật khác.

benh vang da sinh ly o tre so sinh

Một số biến chứng của vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh

5. Hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh bị vàng da sinh lý mau khỏi

Đối với vàng da sinh lý ở trẻ sơ sinh mẹ có thể thực hiện một số biện pháp sau để cải thiện tình trạng vàng da của bé giúp bé mau khỏi bệnh như:

  • Đảm bảo nguồn sữa chứa đủ các chất dinh dưỡng cho bé.
  • Giữ ấm và vệ sinh cho trẻ cẩn thận, nhất là vùng rốn.
  • Tránh cho trẻ nằm trong tối liên tục.
  • Theo dõi màu da của bé mỗi ngày.
  • Cho con bú thành nhiều bữa, tăng cữ bú cho bé.

Mặc dù vàng da sinh lý không nguy hiểm bằng vàng da bệnh lý thế nhưng bố mẹ không được chủ quan khi con có những dấu hiệu của bệnh vàng da. Để được tư vấn miễn phí, bố mẹ có để lại thông tin đăng ký theo form hoặc liên hệ qua số điện thoại 0973810889 & 0967482435 để được khám nhi Online miễn phí nhé.